آب ژاول (javel water)
1397-10-09

آب ژاول (javel water)

  •  مدیر سایت
  •  0 (نظرات)
  •  27856 بازدید

رايج‌ترين ماده اي که از آن ، به عنوان سفيد کننده استفاده مي‌شود، آب ژاول است. ماده اصلي و موثر در آب ژاول ، هيپوکلريت سديم (NaOCl) است. هيپوکلريت سديم ، ترکيبي فوق‌العاده قوي است که درصد خيلي کمي از آن (5 درصد) را در آب حل مي‌کنند و با نام‌هاي مختلف و به عنوان سفيد کننده به بازار عرضه مي‌کنند. بنابراين سفيد کننده‌ها و آب ژاول ، همان محلول 5 درصد هيپوکلريت سديم هستند. این ماده سمی است و رنگ آن نزدیک به زرد و طعم و بوی آن تند است.

فرمول شیمیایی آب ژاول : NaOCl است و نام های دیگر آن شامل : هیپوکلریت سدیم، هیپوکلریت، آنتی فرمین، اکسید کلرید سدیم و اکسی کلرید سدیم می باشد.

آب ژاول یک ماده معدنی است و خاصیت بازی دارد. این محلول توسط برتوله کشف شد و چون نخستین بار در محله ژاول پاریس تولید می‌شد، به آب ژاول معروف شد.

 

روش‌هاي تهيه آب ژاول

متداول‌ترين روش براي تهيه هيپوکلريت سديم ، عبارت از عبور دادن گاز کلر از درون محلول قليايي سديم هيدروکسيد مي‌باشد که در نتيجه آن ، کلر بطور همزمان هم اکسيد به فرم OCl- و هم احيا  به فرم Cl- مي‌گردد. فرمول واکنش به شرح زير است:

 Cl2 + 2NaOH ----> NaOCl + H2O

 

الکتروليز محلول  NaCl

روش وسيع ديگري که براي تهيه هيپوکلريت سديم استفاده مي‌شود، الکتروليز محلول غليظ نمک سديم کلريد است. سلولهاي الکتروليتي ، ديافراگم يا غشائي نداشته و در جريان بالا و در محلولي نسبتا خنثي بکار گرفته مي‌شوند. اين سلول‌ها جهت بکار گيري در درجه حرارت پائين طراحي مي‌شوند که محلول سود سوزآور کاتد را به تماس با کلر متصاعد شده از آند در مي‌آوردند.

واکنش سديم بي‌کربنات با کلسيم هيپوکلريت روش ديگري براي تهيه سديم هيپوکلريت مي‌باشد که فرمول واکنش به شرح زير مي‌باشد:

Na2CO3 + Ca(OCl)2 ----> 2NaOCl + CaCO3

 

مصارف و کاربرد آب ژاول :

آب ژاول را برای گندزدایی و بوزدایی مورد استفاده می‌باشد.

ازآب ژاول در صنعت به عنوان رنگ‌زدا و خمیر کاغذ استفاده می‌شود.

محلول هیپوکلریت (آب ژاول) تمام میکروب‌ها اعم از قارچ ، ویروس و باکتری را نابود می‌کند.

ماده دفع بو در لبنیات‌ها ، مخازن آب ، دفع فاضلاب‌ها و نیز از آن در ضد عفونی کردن آزمایشگاه‌هایی که در معرض ویروس هپاتیت هستند (مثل همودیالیز) و اماکن تهیه و توزیع مواد غذایی استفاده می‌شود.

همچنین از محلول رقیق‌تر آن در شستشوی زخم‌های آلوده که تازه نباشند، استفاده می‌شود.

اکسید کلرید سدیم بعنوان سفید کننده برای پنبه ، کتان ، چتائی ، ابریشم مصنوعی ، خمیر کاغذ و مرکبات مفید است در حقیقت بیشترین کلر خریداری شده جهت سفید کردن محصولات سلولزی قبل از استفاده به هیپوکلریت تغییر داده می‌شود.

•وایتکس محلولی است که از حل کردن مقداری از هیپوکلریت سدیم در آب به دست می‌آید و بسته به نوع مصرف نسبت این ماده تغییر می‌کند.

 

احتياط در استفاده از آب ژاول

آب ژاول ، باعث از بين رفتن پشم مي‌شود، براي همين بايد از آن براي پارچه‌هاي پشمي و نيز ابريشمي و چرم استفاده کرد.

خيساندن زياد پارچه‌ها در آب ژاول سبب ضعيف شدن الياف آنها مي‌شود.

آب ژاول ، سبب خوردگي فلزات و وسايل فلزي مي‌شود

آب ژاول ، ماده اي بسيار سمي است و نبايد آن را در محيطهاي بسته بکار برد و از بکار بردن آن به همراه جوهر نمک و موادي مثل آن نيز بايد جدا خودداري کرد (يعني هميشه آن را به تنهايي و بدون مخلوط با پاک کننده‌هاي ديگراستفاده کنيد). زيرا اين دو با هم ، گاز بسيار سمي و کشنده کلر را تشکيل مي‌دهند.

ماده موثر آب ژاول (سديم هيپوکلريت) ، پوست ، چشم و ريه‌ها را تحريک مي‌کند و به آنها آسيب مي‌رساند، لذا از تماس مستقيم آن با دست بايد پرهيز کرد و از ورود ناگهاني آن به چشم بايد جلوگيري نمود.

بخش دیدگاه ها
جهت ثبت دیدگاه خود لطفا وارد شوید یا ثبت نام کنید.