متانول
1399-02-09

متانول

  •  مدیر سایت
  •  1 (نظرات)
  •  9571 بازدید

متانول (CH3OH)

ریشه لغوی

واژه متیل الکل ریشه یونانی دارد  Methuبه معنی شراب و hyel  به معنی چوب است. متیل در سال 1840 از کلمه متیلن مشتق شد و برای نامیدن متیل الکل استفاده شد. درسال 1892 از طرف انجمن بین المللی نامگذاری ترکیبات شیمیایی ، متیل الکل به متانول تغییر نام یافت.

نگاه کلی

متانول، متیل الکل، الکل متیلیک يا الکل چوب،  ساده‌ترین نوع الکل‌هاست كه با فرمول شیمیایی (CH3OH) شناخته می‌شود. اين ماده از فعالیت بی‌هوازی گونه‌های زیادی از باکتری‌ها تولید می‌شود، در  نتیجه مقدار اندکی از بخار آن وارد جو می‌شود و پس از چندین روز به ‌وسیله اکسیژن و با کمک نور خورشید اکسید شده به آب و دی‌اکسید کربن تبدیل می‌گردد. اما در فرایند سوختن آن بسیار سریعتر به آب و دی‌اکسید کربن تبدیل می‌گردد. باید دانست شعله سوختن متانول بی‌رنگ است و می بایست مراقب بود تا شعله آن سبب سوختگی نشود.

2CH3OH + 3 O2 → 2 CO2 + 4 H2O

تاریخچه تولید متانول

در فرآیند مومیایی کردن در مصر باستان ، از ماده‌ای استفاده می‌شد که حاوی متانول بود و از تجزیه حرارتی چوب بدست می‌آمد. متانول خالص اولین بار در سال 1661 توسط رابرت بویل از چوب استخراج شد. در سال 1834 شیمیدانهای فرانسوی انجمن Jean-Babtist ، ترکیب عناصر آن را بدست آوردند و همچنین کلمه متیلن را به شیمی آلی معرفی کردند. در سال ۱۹۲۳ شیمیدان آلمانی، «ماتیاس پیِر»، متانول را از گاز سنتز (مخلوطی از CO و H2  که از کُک به دست می‌آید) تولید کرد. در این فرایند، از کروماتِ روی به عنوان کاتالیزور استفاده می‌شد و واکنش در شرایط سختی مانند فشار ۱۰۰۰–۳۰۰ اتمسفر و دمای حدود ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌گرفت..

در شیوه مدرن تولید متیل الکل، کاتالیست هایی از نوع اکسید آلومینیوم، روی و مس استفاده می‌شود که در فشارهای پایین عمل می‌کنند و کارایی موثرتری دارند. امروزه گاز سنتز مورد نظر برای تولید متیل الکل مانند گذشته از زغال بدست نمی‌آید، بلکه از واکنش متان موجود در گازهای طبیعی تحت فشار ملایم ۱۰-۲۰ اتمسفر و دمای ۸۵۰ درجه سانتی‌گراد با بخار آب و در مجاورت کاتالیزور نیکل تولید می‌شود CO .و H2 تولید شده، تحت تأثیر کاتالیزوری که مخلوطی از مس و اکسید روی و آلومینیوم است، واکنش داده، متانول ایجاد می‌کنند. این کاتالیزور نخستین بار در سال ۱۹۶۶ توسط ICI استفاده شد. این واکنش در فشار ۵۰–۱۰۰ اتمسفر و دمای ۲۵۰ درجه سانتی‌گراد صورت می‌گیرد. روش دیگر تولید متانول، واکنش دی‌اکسیدکربن با هیدروژن اضافی است که تولید متانول و آب می‌کند. امروزه متانول معمولاً در مقیاس صنعتی با استفاده از گاز طبیعی به عنوان ماده اصلی تولید می شود.

 

کاربردها

از متانول برای تولید سایر مشتقات شیمیایی استفاده می شود که به نوبه خود از آنها برای تولید هزاران محصول که زندگی روزمره ما را لمس می کنند ، مانند مصالح ساختمانی ، کف ، رزین ، پلاستیک ، رنگ ، پلی استر و انواع محصولات بهداشتی و دارویی استفاده می شود.  متانول همچنین سوختی تمیز و  تخریب پذیر است. به طور فزاینده ، مزیت های زیست محیطی و اقتصادی متانول آن را به عنوان یک سوخت جایگزین جذاب برای وسایل نقلیه و کشتی ها ، پخت و پز مواد غذایی و گرمایش خانه ها تبدیل می کند.

  با تولید بیش از 20 میلیون تن متانول در سال، از آن به عنوان پیش ماده دیگر مواد شیمیایی کالایی از جمله فرمالدئید، اسید استیک ، متیل ترشیو بوتیل اتر و همچنین میزبان مواد شیمیایی تخصصی تر استفاده می شود. 40درصد از متانول تولیدی برای تهیه فرمالدئید استفاده می‌شود که آن هم در تهیه پلاستیک، تخته سه لایی، رنگ و مواد منفجره استفاده می‌شود. دی متیل اتر از مشتقات متانول است که به جای CFCها در افشانه‌های آتروسل به عنوان پیشرانه استفاده می‌شود.

نكات ايمني

متانول فوق‌العاده قابل احتراق بوده اما در دمای محیط آتش نمی‌گیرد. بین متانول و فلزاتی از قبیل پتاسیم، منیزیم، اکسیدکننده‌هایی مثل پرکلرات باریم، برومین کلرین، پراکسید هیدروژن و سدیم در صورت وجود حرارت خاصیت انفجاری ایجاد می‌کند متانول با کلروفرم، دی اتیل روی، کلریدسیانوریک و نیتریک اسید شدیداً واکنش می‌دهد. در صورت تجزیه حرارتی متانول به دی اکسیدکربن(CO2,CO)  و فرمالدئید تولید می‌شود.  متانول ترکیبی سمی است. محصول متابولیت آن ، اسید فرمیک و فرمالدئید ، سبب نابینایی و مرگ می‌شود. متانول به مراتب سمی تر از اتانول است. برای تغییر ماهیت اتانول صنعتی و جلوگیری از کاربرد آن به عنوان نوشیدنی، مقداری متانول به آن اضافه می‌کنند.

متانول از طریق نوشیده شدن ، تنفس و جذب از راه پوست وارد بدن می‌شود. بطور مداوم در معرض آن بودن و استفاده از آن بدون محافظ (ماسک و دستکش) خطرناک است. در صورت نوشیدن آن بلافاصله باید با پزشک تماس گرفته شود. اثرات سمی متانول چند ساعت بعد از مصرف شروع می‌شود.

بنابراین استفاده سریع از پاد زهر مناسب می‌تواند از بروز آسیبهای دائمی جلوگیری کند. دوز کشنده متانول ، 100-125 میلی لیتر است. یکی از پاد زهرهای متانول ، استفاده از تزریق اتانول می‌باشد که به آهستگی آن را در کبد تجزیه می‌کند، بطوریکه این مواد، متابولیزه شده نمی‌توانند دوباره ترکیب شوند. نشانه‌های نوشیدن متانول شامل سردرد، سرگیجه، تهوع، عدم تعادل، پریشانی، خواب آلودگی و سرانجام بیهوشی و مرگ است.

خواص فیزیکی

نام

متانول

نامهای دیگر

الکل چوب ، متیل الکل

فرمول شیمیایی

CH3OH

وزن مولکولی

32.04g/mol

نقطه جوش

64.7 °C

نقطه انجماد

-97.8 °C

چگالی

0.78g/cm3 در25 °C

گرانروی

5.9×10−4 Pa s (at 20 °C)

 

 

بخش دیدگاه ها
جهت ثبت دیدگاه خود لطفا وارد شوید یا ثبت نام کنید.

  • razshab
  • 1400-05-06
  •  0
  •  0
  • پاسخ
perfect